Những điểm mới về phạm vi thông tin phải công khai theo quy định Luật Tiếp cận thông tin năm 2026 Quyền tiếp cận thông tin là một trong những quyền con người, quyền công dân cơ bản, được ghi nhận tại Điều 25 Hiến pháp năm 2013. Quyền này không chỉ bảo đảm quyền được biết của công dân mà còn là cơ sở quan trọng để công dân thực hiện quyền tham gia quản lý nhà nước, giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước,bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Ngày 23/4/2026, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Tiếp cận thông tin năm với tỷ lệ tán thành đạt 98,4%. Luật gồm 04 chương, 31 điều và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/9/2026 và thay thế Luật Tiếp cận thông tin năm 2016. Kế thừa Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 trong việc xác định danh mục các loại thông tin mà cơ quan nhà nước có trách nhiệm phải chủ động công khai rộng rãi để người dân tiếp cận mà không cần yêu cầu đối với thông tin quan trọng như: Văn bản quy phạm pháp luật; chiến lược, chương trình, dự án và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; thông tin về dự toán ngân sách nhà nước; chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quan; thông tin liên quan đến lợi ích cộng đồng và sức khỏe của cộng đồng. Tuy nhiên, Luật Tiếp cận thông tin năm 2026 đã mở rộng và chi tiết hóa danh mục thông tin phải công khai một cách đáng kể so với Luật số 104/2016/QH13 (tăng từ 16 nhóm thông tin lên 22 nhóm thông tin). Đồng thời đã hiện đại hóa danh mục thông tin công khai bằng cách bổ sung các nội dung về chuyển đổi số, dịch vụ công trực tuyến và tăng cường tính giám sát của người dân đối với các vi phạm về an toàn thực phẩm, lao động và quản lý cán bộ so với Luật năm 2016. Dưới đây là những điểm mới của Luật Tiếp cận thông tin năm 2026 về phạm vi công khai thông tin. Về nội dung chuyển đổi số: Luật năm 2026 bổ sung nội dung công khai kế hoạch chuyển đổi số; thông tin về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về nền tảng số dùng chung và kết quả đánh giá mức độ chuyển đổi số. Về thông tin xử phạt vi phạm hành chính: Luật năm 2026 quy định việc công khai thông tin về việc xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm, chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dược, lao động, xây dựng, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. Về quy hoạch và đất đai: Luật năm 2016 chỉ quy định chung chung, trong khi Luật 2026 bổ sung cụ thể thông tin về quy hoạch cấp quốc gia, vùng, tỉnh, đô thị và nông thôn; thông tin về kế hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất và phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Về nội dung lao động và cán bộ: Luật năm 2026 quy định cụ thể công khai thông tin thị trường lao động; thông tin về tuyển dụng, sử dụng và quản lý cán bộ, công chức, viên chức. Về dịch vụ công: Luật năm 2026 quy định trách nhiệm công khai thông tin về dịch vụ công và quy trình, thời hạn xử lý; kết quả cung ứng dịch vụ; kết quả đánh giá mức độ phổ cập và khả năng tiếp cận dịch vụ công trực tuyến. Thông tin về môi trường: Luật năm 2026 bổ sung nội dung công khai thông tin chi tiết về chất lượng môi trường, ô nhiễm và các nguồn nguy cơ gây sự cố môi trường. Ngoài ra, cùng với nội dung tên, địa chỉ, số điện thoại của đầu mối tiếp nhận, Luật năm 2026 còn yêu cầu công khai cả địa chỉ các kênh công khai, cung cấp thông tin theo yêu cầu. Luật Tiếp cận thông tin năm 2026 là bước hoàn thiện quan trọng trong cơ chế bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền, Chính phủ số và nền hành chính công khai, minh bạch. Luật mở rộng phạm vi chủ thể có trách nhiệm cung cấp thông tin, đa dạng hóa hình thức công khai, thúc đẩy chuyển đổi số, tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân và hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền tiếp cận thông tin./. |