Xã Kiến Thụy

THỰC TIỄN MÔ HÌNH “ĐỘT PHÁ TẠO NGUỒN ĐẢNG TỪ HỌC SINH” TẠI TRƯỜNG THPT KIẾN THỤY, HẢI PHÒNG

Kỳ 3: Mô hình đột phá tạo nguồn Đảng từ học sinh tại trường THPT Kiến Thụy

Trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, bồi dưỡng thế hệ trẻ có lý tưởng, bản lĩnh, trách nhiệm và khát vọng cống hiến là nhiệm vụ quan trọng của giáo dục. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”. Lời dạy ấy đặt ra yêu cầu đối với nhà trường không chỉ trang bị tri thức mà còn chú trọng giáo dục lý tưởng cách mạng, bồi dưỡng động cơ phấn đấu và tạo môi trường để học sinh rèn luyện, trưởng thành. Từ thực tiễn giáo dục và công tác phát triển Đảng viên tại Trường THPT Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng, việc đề xuất mô hình “Đột phá tạo nguồn Đảng từ học sinh” hướng đến kết nối hoạt động giáo dục lý tưởng cách mạng với quá trình phát hiện, bồi dưỡng, theo dõi và giúp đỡ học sinh ưu tú. Trọng tâm của mô hình không chỉ là tăng số lượng học sinh được kết nạp Đảng mà còn xây dựng quy trình tạo nguồn có định hướng, phát huy sự phối hợp giữa các lực lượng giáo dục và lấy quá trình phấn đấu thực chất của học sinh làm căn cứ. 

Từ truyền thống nhà trường đến yêu cầu đổi mới công tác tạo nguồn Đảng

Thành lập tháng 8/1965, Trường THPT Kiến Thụy đã trải qua 60 năm xây dựng và phát triển. Qua nhiều thế hệ, nhà trường từng bước khẳng định vị thế bằng những nỗ lực nâng cao chất lượng giáo dục, phát huy truyền thống hiếu học và bồi dưỡng nhân cách cho học sinh. Năm 2025, nhân dịp kỷ niệm 60 năm thành lập, nhà trường vinh dự được trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba. Đây là dấu mốc ghi nhận những đóng góp của các thế hệ cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trong quá trình xây dựng, phát triển nhà trường.

Trong năm học 2025-2026, chất lượng giáo dục tiếp tục được thể hiện qua những kết quả đáng ghi nhận. Tại kỳ thi học sinh giỏi cấp thành phố, học sinh nhà trường đạt 54 giải, gồm 2 giải nhất, 10 giải nhì, 18 giải ba và 24 giải khuyến khích. Ở kỳ thi học sinh giỏi bảng chuyên cấp THPT và chọn đội tuyển dự thi học sinh giỏi quốc gia, học sinh đạt 8 giải. Những kết quả này phản ánh sự nỗ lực của thầy và trò trong việc phát huy năng lực học tập, khuyến khích tinh thần vượt khó và tạo điều kiện để học sinh phát triển toàn diện.

Cùng với nhiệm vụ nâng cao chất lượng dạy và học, công tác xây dựng Đảng, nhất là phát hiện và bồi dưỡng học sinh ưu tú, cũng được nhà trường quan tâm. Theo số liệu được công bố vào tháng 5/2026, trong 5 năm, Đảng bộ Trường THPT Kiến Thụy đã kết nạp 51 đảng viên là học sinh. Riêng ngày 23/5/2026, có thêm 7 học sinh ưu tú được kết nạp. Trước đó, trong năm học 2021 - 2022, nhà trường lần đầu tiên tổ chức kết nạp Đảng cho 3 học sinh lớp 12 vừa đủ 18 tuổi. Những kết quả này cho thấy công tác tạo nguồn, bồi dưỡng và kết nạp đảng viên là học sinh đã có những dấu ấn cụ thể trong hoạt động xây dựng Đảng tại nhà trường.

Lễ kết nạp đảng viên mới là học sinh có thành tích xuất sắc, tiêu biểu của Đảng bộ Trường THPT Kiến Thụy, năm học 2024 - 2025

Tuy nhiên, chất lượng công tác tạo nguồn không thể chỉ được đánh giá bằng số lượng học sinh được kết nạp. Điều cốt yếu là phát hiện đúng những nhân tố tích cực, giúp các em hình thành động cơ phấn đấu trong sáng, bền bỉ rèn luyện và từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định. Một học sinh có thành tích học tập tốt hoặc tích cực tham gia phong trào chưa đương nhiên là nhân tố đủ điều kiện để xem xét kết nạp Đảng. Việc tạo nguồn cần dựa trên quá trình đánh giá toàn diện về phẩm chất đạo đức, ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, thái độ với tập thể, sự tiến bộ trong học tập và rèn luyện, đồng thời tôn trọng nguyện vọng phấn đấu của mỗi cá nhân.

Yêu cầu đó đặt ra nhiệm vụ đổi mới phương thức giáo dục lý tưởng cách mạng trong nhà trường. Trong bối cảnh học sinh tiếp cận ngày càng rộng với công nghệ số và các nguồn thông tin đa chiều, việc giáo dục không thể chỉ dừng ở truyền đạt kiến thức hay tổ chức những buổi sinh hoạt một chiều. Học sinh cần được tham gia đối thoại, trải nghiệm, giải quyết những vấn đề thực tế và trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ có ích cho tập thể, cộng đồng. Qua đó, các giá trị được tiếp nhận có cơ hội chuyển hóa thành nhận thức, thái độ và hành động; đồng thời, quá trình trưởng thành của học sinh cũng được thể hiện rõ hơn qua những việc làm cụ thể.

Tại Trường THPT Kiến Thụy, lớp bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, tư tưởng Hồ Chí Minh đã tạo ra một môi trường để học sinh tìm hiểu các giá trị cách mạng, tham gia hoạt động tập thể và rèn luyện bản thân. Những hoạt động của câu lạc bộ là cơ sở thực tiễn quan trọng để nghiên cứu cách kết nối giáo dục lý tưởng với công tác tạo nguồn Đảng.

Tiêu biểu là chuyên mục “Mỗi tuần một câu chuyện về Bác”, trong đó học sinh trực tiếp sưu tầm tư liệu, lựa chọn nội dung và truyền tải thông điệp thông qua kể chuyện, sân khấu hóa, làm vlog hoặc vẽ tranh minh họa. Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức, các em phải chủ động tìm hiểu tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, lựa chọn cách thể hiện và liên hệ nội dung với đời sống. Quá trình đó góp phần rèn luyện kỹ năng hợp tác, thuyết trình, khả năng tự học và ý thức trách nhiệm đối với sản phẩm chung.

Thông qua tinh thần “Đối thoại không khoảng cách”, học sinh có cơ hội trao đổi về những vấn đề gần gũi với đời sống hiện đại như lòng yêu nước trong thời đại 4.0, ứng xử trên mạng xã hội, nhận diện tin giả và xây dựng môi trường học đường không ma túy. Tùy từng chuyên đề, các em được gặp gỡ khách mời, chuyên gia, cựu chiến binh hoặc lực lượng chức năng, trực tiếp đặt câu hỏi, trình bày quan điểm và thảo luận các tình huống thực tế. Những diễn đàn này mở rộng không gian giáo dục, khuyến khích học sinh suy nghĩ độc lập, biết lắng nghe, trao đổi có căn cứ và thể hiện trách nhiệm trước các vấn đề xã hội.

Lễ kết nạp đảng viên mới là học sinh có thành tích xuất sắc, tiêu biểu của Đảng bộ Trường THPT Kiến Thụy, năm học 2025 - 2026.

Giáo dục lý tưởng cách mạng còn được gắn với hoạt động trải nghiệm và tìm hiểu truyền thống địa phương. Trong chuyên đề giáo dục địa phương “Truyền thống lực lượng vũ trang nhân dân thành phố Hải Phòng” tổ chức vào tháng 4/2025, học sinh được tìm hiểu lịch sử tại các địa điểm truyền thống như khu di tích Cách mạng Đầm Bầu, gặp gỡ những nhân vật tiêu biểu và xây dựng sản phẩm học tập theo nhóm. Việc sử dụng mô hình, video, hình ảnh và công nghệ số trong quá trình trình bày giúp học sinh phát huy khả năng tìm kiếm tư liệu, phối hợp và giải quyết nhiệm vụ chung.

Các hoạt động trên cho thấy nhà trường đã có những kinh nghiệm giáo dục lý tưởng theo hướng phát huy tính chủ động, gắn nhận thức với trải nghiệm và đề cao trách nhiệm của học sinh. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để những hoạt động ấy không chỉ tạo ra những trải nghiệm giáo dục riêng lẻ mà còn góp phần hình thành một quá trình rèn luyện có định hướng, giúp các lực lượng giáo dục nhận diện sự tiến bộ của học sinh và kịp thời hỗ trợ những em có nguyện vọng phấn đấu vào Đảng.

Đây chính là cơ sở thực tiễn để đề xuất mô hình “Đột phá tạo nguồn Đảng từ học sinh”. Mô hình không thay thế các hoạt động giáo dục và công tác phát triển đảng viên hiện hành, cũng không đồng nhất với những kết quả nhà trường đã đạt được. Điểm cốt lõi của đề xuất là nghiên cứu một cơ chế kết nối các hoạt động hiện có thành quy trình tạo nguồn thống nhất hơn, trong đó xác định rõ các khâu phát hiện, bồi dưỡng, theo dõi, đánh giá và giới thiệu học sinh ưu tú theo đúng quy định. Qua đó, công tác tạo nguồn có thể được tiếp cận theo hướng chủ động, liên tục và chú trọng chất lượng phấn đấu của từng học sinh.

Định hướng triển khai mô hình “Đột phá tạo nguồn Đảng từ học sinh”

Trên cơ sở thực tiễn tại Trường THPT Kiến Thụy, mô hình được đề xuất theo hướng kết nối hoạt động giáo dục lý tưởng cách mạng với quá trình phát hiện, bồi dưỡng và giúp đỡ học sinh ưu tú. Để bảo đảm tính khả thi, việc triển khai cần được nghiên cứu theo một quy trình thống nhất, có sự phối hợp giữa cấp ủy, tổ chức Đoàn, giáo viên chủ nhiệm và các lực lượng giáo dục liên quan. Trong đó, mỗi khâu có nhiệm vụ cụ thể nhưng cùng hướng tới mục tiêu giúp học sinh tự giác rèn luyện, hình thành động cơ phấn đấu đúng đắn và đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Khu di tích lịch sử cách mạng Đầm Bầu, nơi thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của huyện Kiến Thụy cũ (nay là xã Kiến Hải).

Giải pháp thứ nhất, chủ động phát hiện học sinh có tiềm năng phấn đấu ngay trong quá trình học tập và rèn luyện. Việc tạo nguồn cần bắt đầu từ quá trình quan sát, nhận diện những nhân tố tích cực trong môi trường học đường. Nhà trường có thể nghiên cứu xây dựng tiêu chí nhận diện dựa trên các phương diện như phẩm chất đạo đức, ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, thái độ học tập, sự chủ động trong hoạt động tập thể và những đóng góp đối với cộng đồng. Thành tích học tập là một căn cứ tham khảo nhưng không thể thay thế việc đánh giá toàn diện quá trình rèn luyện. Trên cơ sở đó, giáo viên chủ nhiệm, tổ chức Đoàn và các lực lượng giáo dục có thể phối hợp nhận diện, động viên và định hướng những học sinh có biểu hiện tích cực, đồng thời tôn trọng nguyện vọng của các em. Việc phát hiện từ sớm không đồng nghĩa với lựa chọn trước những học sinh sẽ được kết nạp, mà nhằm tạo cơ hội để các em hiểu đúng về mục tiêu phấn đấu, tự đánh giá bản thân và từng bước rèn luyện. Đây là bước khởi đầu để công tác tạo nguồn chuyển từ việc chú trọng kết quả tại một thời điểm sang quan tâm đến sự trưởng thành qua cả một quá trình.

Giải pháp thứ hai, đổi mới hoạt động của bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, tư tưởng Hồ Chí Minh theo hướng gắn nhận thức với hành động. Những hoạt động như “Mỗi tuần một câu chuyện về Bác”, “Đối thoại không khoảng cách” và các chương trình trải nghiệm truyền thống có thể tiếp tục được phát huy đồng thời nghiên cứu bổ sung các nhiệm vụ gắn với thực tiễn học tập, đời sống và trách nhiệm cộng đồng. Mỗi chuyên đề cần tạo cơ hội để học sinh không chỉ tìm hiểu nội dung mà còn trực tiếp đảm nhận công việc, phối hợp với tập thể, giải quyết vấn đề và chịu trách nhiệm về kết quả.

Giải pháp thứ ba, xây dựng cơ chế phối hợp, theo dõi và giúp đỡ học sinh trong quá trình phấn đấu. Để các hoạt động giáo dục đóng góp hiệu quả hơn cho công tác tạo nguồn, cần nghiên cứu cơ chế phối hợp rõ ràng giữa các lực lượng liên quan. Theo định hướng đề xuất, tổ chức Đoàn phát huy vai trò trong tổ chức phong trào, giáo dục đoàn viên và tạo môi trường rèn luyện; giáo viên chủ nhiệm theo dõi quá trình học tập, ý thức kỷ luật, quan hệ với tập thể và sự tiến bộ của học sinh; câu lạc bộ tạo cơ hội trải nghiệm, thực hành và thể hiện trách nhiệm; cấp ủy nhà trường định hướng, lãnh đạo và chỉ đạo công tác tạo nguồn theo quy định. Sự phối hợp cần được cụ thể hóa bằng kế hoạch, phân công nhiệm vụ và hình thức trao đổi thông tin phù hợp. Những nhận xét về học sinh phải dựa trên quá trình rèn luyện thực tế đồng thời việc theo dõi cần bảo đảm tính khách quan, tôn trọng học sinh và bảo vệ thông tin cá nhân.

Giải pháp thứ tư, mở rộng không gian giáo dục lý tưởng trên nền tảng số, phát huy vai trò chủ thể của học sinh. Trong bối cảnh chuyển đổi số, công nghệ có thể trở thành phương tiện hỗ trợ đổi mới cách thức giáo dục lý tưởng cách mạng. Từ ý tưởng nhóm “Chiến sĩ số”, nhà trường có thể nghiên cứu tổ chức các nhóm học sinh xây dựng video ngắn, podcast, infographic hoặc sản phẩm truyền thông về lịch sử địa phương, gương người tốt, việc tốt, tư tưởng Hồ Chí Minh và trách nhiệm của thanh niên trong đời sống hiện đại. Điểm cần chú trọng là để học sinh tham gia vào toàn bộ quá trình, từ tìm kiếm và kiểm chứng tư liệu đến xây dựng nội dung, phân công nhiệm vụ, hoàn thiện sản phẩm và tiếp nhận phản hồi. Qua đó, các em có điều kiện rèn luyện năng lực tự học, hợp tác, tư duy phản biện, khả năng sử dụng công nghệ và ý thức trách nhiệm khi tham gia môi trường số.

Từ các định hướng trên, có thể khái quát logic vận hành dự kiến của mô hình thành một quá trình liên tục: phát hiện học sinh tích cực; tạo môi trường giáo dục, rèn luyện; phối hợp theo dõi, ghi nhận sự tiến bộ; hướng dẫn, bồi dưỡng và giới thiệu theo quy định. Các khâu có mối quan hệ chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau, góp phần đưa công tác tạo nguồn đi vào nền nếp, gắn với quá trình trưởng thành của học sinh thay vì chỉ tập trung vào thời điểm giới thiệu hoặc kết nạp.